Sayı : 2020
-89
BASIN AÇIKLAMASI,
Son günlerde Ekmek Fiyatları ve
Gramajları ile ilgili yazılı ve görsel basında çeşitli iddiaları içeren
haberler çıkmaktadır.
Bilindiği gibi Ekmek Fiyatlarını
Tüccar olanlar için İstanbul Ticaret Odası, Esnaflar için de İl Esnaf ve
Sanatkarlar Birliği düzenlemektedir.
İstanbul Ticaret Odası 2018 yılına
kadar bu tarifeyle ilgili gramajı sabit kılmış fiyatını serbest bırakmıştır. Bu
kararı alırken tüketicinin her yerde aynı gramajda ekmeği alabilmesi
hedeflenmiştir. Fiyatının serbest bırakılması her tüketiciye seçme hakkı
verilmesi ve kaliteli üretimin oluşturulması sağlanmaya çalışılmıştır. Ayrıca
her üreticinin tüm maliyet unsurları (kira, işçilik, yakıt, enerji, işletme
giderleri vs.) farklı olacağından, üreticiye maliyetleri doğrultusunda fiyatını
belirleyebileceği ve tarifesini vatandaşın görebileceği bir yere asmak
suretiyle ilan edebileceği, satışı bu haliyle yapmasının doğru olacağı belirtilerek
uygulama bu yönde yapılmış idi.
2018 yılından evvelki 20 sene boyunca bu
uygulama devam etmiştir.
Böylelikle serbest piyasa koşulları yerine
getirildiği gibi kaliteli üretim yapmak isteyenlerin üzerindeki baskı
kaldırılarak ekmekçilik sektörünün gelişiminin önü açılmıştır.
2018 yılında gıda maddelerindeki fiyat
artışlarının önüne geçmek ve enflasyon oranlarının kontrol altına alınabilmesi
için ilgili Bakanlıklar “Ekmek Fiyatlarını” sabitleme ihtiyacı duymuştur.
Çıkarılan yönetmelik ile Ekmek Fiyat Tarifesine müracaatları 5 il müdürlüğünden
oluşan komisyon görüşünün alınmasına ardından Ticaret Bakanlığının görüşünün
alınmasına ve sonuç olarak İstanbul Ticaret Odası Meclisinde onaylanmasıyla
Ekmek Fiyat Tarifesinin oluşturulması uygulanmaktadır.
1974 yılından evvel ise Ekmekte NARH uygulaması
yapılmaktaydı. Bu uygulama yapılırken Ekmek Fiyatları sabitlendiği gibi UN,
MAYA, YAKIT, ENERJİ gibi hammadde girdilerinin fiyatları da sabitlenmekte bunun
yanında bazı vergilerden de fırın işletmeleri muaf tutulmaktaydı. Gerektiği
kadar üreticiye un tahsis edilirdi. O dönemde Valinin Başkanlığında, İl
Koordinasyon Kurulu toplantısı ile Fiyat tarifesi belirlenmekte ve uygulama
yapılmaktaydı. Denetimler de bu esaslara göre yapılırdı.
Şimdi ise Ekmek maliyetlerine etki eden tüm
girdilerimiz serbest (un,maya, yakıt,enerji, işletme giderleri vs.) bu
girdilerimiz karşısında satış fiyatımızın sabit tutulması istenmektedir. 1 yıl
içerisinde her girdimize en az %30-%40 oranlarında artış olmasına rağmen bunlar
göz ardı edilmekte ve fırıncının bu girdilerdeki artışlarını sineye çekerek
EKMEĞİ’ sabit tutmasını talep etmek ve beklemek hiçbir ticari akla ve mantığa
uygun değildir. Ayrıca her ilçenin maliyetleri başta kira ödemeleri aynı
olmadığı düşünüldüğünde, ilçeler arasında ki fiyat farklarının olması doğal
karşılanmalıdır. (Sancaktepe’ deki bir kira ile Kadıköy’deki kira bir değildir.
Esenyurtta’ ki kira ile Beşiktaşta’ ki kira tutulamaz). Bunun için bir an evvel
ekmek fiyatlarının tekrar serbest bırakılması gerekmektedir.
Yılbaşında 01.01.2020 tarihinde artan
maliyetlerimiz karşısında İstanbul Ticaret Odasından 250 Gr. – 2,00 TL. olacak
şekilde yeni Ekmek Fiyat Tarifesi talebimiz olmuş ve İstanbul Ticaret Odası bu
talebimizi beklemeye almıştır. (İTO yönetmelik gereği; 1 ay içerisinde yapılan
fiyat tarifesi talebini komisyona sunma ve ilaveten 1 ay sonra meclis kararı
çıkartmak durumundadır. Toplamda 2 ay içerisinde tarifeyi düzenlemek
zorundadır). Çeşitli bahaneler ile müracaatlarımız süre aşımına uğramakta, maliyetlerimiz
karşısında zarara uğramamız göz ardı edilmekte ve ilgili kurumlarca yeni tarife
taleplerimize cevap verilmemekte, duyarsız kalınmakta ve müracaatlarımıza 8 ay
sonra talebimizin altında bir fiyat verilmektedir. Ayrıca İstanbul Ticaret
Odası Meslek Komitemizin 10.06.2020 tarihinde Yönetim Kuruluna 230 Gr. – 2,00
TL. / Kilogramı 8,75 TL. olacak şekilde ekmek fiyat tarifesi talebinde
bulunmuştur. Bu talepte bekletilmektedir.
Bütün bunlar değerlendirildiğinde tüm girdileri
serbest piyasa koşullarında sürekli artış gösterirken fırıncının ekmek fiyatını
sabit tutmaya zorlanması hakka ve hukuka aykırıdır.
Eğer sabit fiyat isteniyorsa sabit girdi
(hammadde vs.) sağlanmalı buna göre tarife düzenlenmelidir. Bu yapılmadığına
göre bazı yazılı ve görsel basında çıkan Ekmek Fiyatı ve Gramajı konusundaki
“Şu Gramajdaki Ekmek Şu Kadar Olmalı”- “Fırıncı Esnafının Haksız Kazanç
Edinimi” gibi iddialarının mesnetsiz bir şekilde haberlerde yer alması
önyargılı bir haber anlayışı ve gerçek dışı olmaktadır.
Burada yetkili kurum ve kuruluşlar (İstanbul
Ticaret Odası ve İstanbul Esnaf ve Sanatkarlar Birliği) görevini ihmal etmekte,
haklı sebeplerle talep edilen ekmek fiyat tarife taleplerimiz zamanında
verilmemekte, üretici ve tüketici karşı karşıya getirilmeye çalışılmakta ve
üreticiyi küçük düşürücü gerçek olmayan iddialarla muhatap bırakılmaktadır.
Kanun koyucu Tarifeyi zorunlu kılarken
tüketicinin tarifeye göre alışveriş yapmasını sağlamak istemiştir. Tarife
zorunluluğu zorlayıcı bir uygulama olmamalıdır. Bir usul gereği üreticinin
talebi üzerine derhal tanzim edilerek üreticiye verilmelidir. Yoksa tüm
girdileri serbest olan bir mamulün fiyatını belirlerken bekletici neden ve
bahaneler çıkarılmamalıdır. Burada hem tüketici hem üreticinin zarar görmemesi
esastır. Tarifelerin üretici tarafından haklı talebi olmasına rağmen
bekletilmesi sebebiyle fırıncı esnafı telafisi güç maddi zararlar yaşamakta ve
kamuoyu önünde itibarsızlaştırılmaya çalışılmaktadır. Tarifenin engelleme
unsuru olarak uygulanması serbest piyasa ekonomisine aykırı bir hak ihlalidir.
Unutulmamalıdır ki;
Fırıncı Esnafı yaşadığımız KOVİD salgını
süresince sağlık çalışanlarından sonra ara vermeden büyük özveriyle vatandaşına
hizmete devam etmiştir. Hafta sonu-Hafta içi, ev ev dolaşarak vatandaşını
ekmeksiz bırakmamış, üstüne düşen görevi her türlü zorluğa rağmen sürdürmüştür.
Bu nedenle mesleğimize hizmeti olan tüm işverenlere ve çalışanlarımızla ilgili
yorum yapılırken hassas davranılmalı ve küçültücü ifadelerden kaçınılmalıdır.
EKMEK NİMETTİR.
Bu iş kolunda çalışan tüm işveren ve
işçilerimiz alnının teriyle, 7/24 hizmet vererek işini hakkıyla idame
ettirmektedir ve ettireceklerdir, tüm meslektaşlarımızı ve çalışanlarımızı
candan kutluyoruz.
Ülkemizin de bir an önce eski sağlıklı ve
yasaksız günlerine dönmesini temenni ediyoruz.
Saygılarımızla,
Yönetim Kurulu
